Tapu İptali ve Tescil Davası

1. Tapu İptali ve Tescil Davası Nedir?

Tapu iptali ve tescil davası, tapu sicilinde yapılan tescilin hukuka aykırı olması nedeniyle iptali ve gerçek hak sahibinin adına tescilinin talep edildiği bir dava türüdür. Bu dava, taşınmaz mülkiyetini korumaya yönelik eşya hukuku kapsamında değerlendirilir.

Bu davanın açılabilmesi için genellikle tescilin yolsuz, yani hukuka aykırı olması gerekmektedir. Yolsuz tescil; geçersiz işlem, hata, sahte belge veya hile gibi hukuki sebeplerle yapılmış tesciller için kullanılır.

2. Tapu İptali ve Tescil Davasında Aranan Hukuki Unsurlar

Tapu iptali ve tescil davasında mahkeme;

• Tapu kaydının hukuka uygun olup olmadığını inceler,

• Hukuka aykırılık varsa bunun delillerle ispat edilmesini bekler,

• Hak sahibinin gerçek malik olduğunu veya tapu tescilinin hatalı olduğunu değerlendirir.

Deliller; tanık beyanları, resmi belgeler, bilirkişi raporları, tapu örnekleri ve diğer hukuki materyallerdir.

3. Tapu İptali ve Tescil Davası Ne Zaman Açılır?

Bu dava türü, çeşitli sebeplere dayalı olarak açılabilir:

🔹 Sahte Belge Nedeniyle Tescil

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, sahte belge ile tescil edilmiş bir tapu için iptal ve gerçek malik adına tescil kararı verilmesine hükmetmiştir.

🔹 Miras Paylaşımında Hatalı Tescil

Miras paylaşımında hatalı yapılan tescillerde, Yargıtay gerek adil paylaşım ilkesini gözeterek gerekse hukuki hataları bertaraf ederek tescilin düzeltilmesini istemektedir.

🔹 İdari Hata Nedeniyle Tescil

Tapu sicil memurunun hatası sonucunda yapılan tescillerde bile iptal kararı verilebileceğine yönelik Yargıtay içtihatları mevcuttur.

4. Yargıtay Kararlarından Öne Çıkanlar

Aşağıda farklı türlerde tapu iptali ve tescil davalarına ilişkin Yargıtay içtihatlarına örnekler verilmiştir:

📌 Vekalet Görevinin Kötüye Kullanılması

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, vekalet görevinin kötüye kullanılması suretiyle yapılan tescilin hukuka aykırı olduğuna karar vermiş ve iptalini uygun bulmuştur.

📌 Tescilin Yolsuz Olduğu İddiası

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, bir tapu tescilinin yolsuz olduğunu ve iyi niyetli üçüncü kişi savunmasının ileri sürülemediği durumlarda iptal kararı vermiştir.

📌 Muvazaa ve Miras Hataları

Muris muvazaası (mal kaçırma) gibi durumlarda Yargıtay uygulamaları, hileli tasarrufların tescilinin iptali yönünde kararlar içermektedir.

📌 Ehliyetsizlik Durumu

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, ehliyetsizlik hukuki nedenine dayalı tescil iptali ve tescili hakkında önemli bir karar vermiştir. Bu kararda özellikle miras payı oranlarında hak sahipliğinin korunması vurgulanmıştır.

5. Tapu İptali ve Tescil Davasının Usulü

Tapu iptali ve tescil davalarında:

• Görevli mahkeme genel olarak Asliye Hukuk Mahkemesidir,

• Yetkili mahkeme, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir,

• İspat yükü, davacıya aittir; yani hukuka aykırılığı ve gerçek hak sahibini ispatlamalıdır.

6. Sonuç ve Değerlendirme

Tapu iptali ve tescil davaları, mülkiyet hakkının korunması açısından kritik öneme sahiptir. Tapu sicili, bir bakıma hakların görünürlüğünü sağlar; fakat tescilin hukuka aykırı olması, maliklerin mağduriyetine yol açabilir. Bu nedenle:

• Delillerin doğru hazırlanması,

• Yargıtay içtihatlarının bilinmesi,

• Hukuki süreçte profesyonel destek alınması

– davanın akıbeti açısından belirleyici unsurlardır.